مرگ در آثار پرویز شاپور

        شاپور مرگ را به عنوان یکی از بدیهیات زندگی باعث امیدواری می داند و شانس مردن را برای همه انسانها در طول عمرشان می بیند و با نگاهی فانتزی به سراغ زندگی پس از مرگ می رود:

        "برای آنکه روز حشر برخیزم ساعت شماطه دار در آرامگاهم می گذارم."

   یا در جای دیگری می گوید:

         "روی پل صراط پوست موز می اندازم"

        با خودکشی،عزرائیل،تشییع جنازه،وصیت،سنگ قبر،قبرستان و…سراغ شوخی با موضوعی می رود که  انسانها  ترجیح می دهند  کمتر به آن فکر کنند.خودکشی را امری ناپسند می داند؛جایی از سر بی حوصلگی به خودکشی فکر نمی کند و جایی هم چون "خداوند کسی را که با خودکشی جان به جان آفرین تسلیم می کند دوست ندارد." و در جای دیگری به این سبب که به اندازه  کافی  به مرگ امیدوار است .او معتقد است  "برای مردن یک عمر باید صبر کرد." آرزوهای انسان را بی پایان می داندو می گوید : " مرگ فرصت نداد بقیه آرزوهایم بر باد رود."

        شاپور به سراغ هرموضوعی می رود چه در ارتباط با آن موضوع بنویسد چه حرف بزند تفاوت در نگاهش ، وارونه دیدن و دیدن وارونگی ها در عین کوتاهی باعث تمایز نوشته ها و گفته هایش می شود با شاپور به قبرستان می رویم و به حرفهایش گوش می کنیم :

-  وصیت کرده ام سنگ قبرم را پشت و رو بگذارند تا بتوانم با مطالعه نوشته های آن اوقات فراغتم را پر کنم.

- سنگ قبری را دیدم که رویش نوشته شده بود:با مقدمه استاد سعید نفیسی.

- کنارسنگ قبر بزرگی ،سنگ قبر کوچکی دیدم.بعدا معلوم شد که سنگ قبر کوچک،غلطنامه سنگ قبر بزرگ است.

- گدایی مرده بود و روی سنگ قبرش سوراخی به اندازه یک سکه ایجاد کرده بود که رهگذران به او کمک کنند.

- عده ای را در گورستان دیدم که روی سنگ قبری با قلم و چکش کار می کردند پرسیدم شما چه کاره اید و اینجا چه کار می کنید و آنها جواب داد اند که ماموران ثبت احوال هستیم.این مرحوم در زمان حیاتش تقاضای تغییر نام کرده بود، حالا با تقاضای او موافقت شده است.

         پس از شنیدن شوخی های شاپور با قبرستان گزیده ای از کاریکلماتورهایش را در ارتباط با این موضوع می خوانیم:

- مرگ مرا به همه چیز امیدوار کرده است.

- مرگم را از چشم تولدم می بینم.

- بر مزار موجودی که به مرگ غیر طبیعی مرده بود،دسته گل کاغذی نهادم.

- خدا سایه مرگ را از زندگی ام کم نکند.

- مرگ در قبر پایکوبی می کرد.

- انسان در طول زندگی اش شانس مردن دارد.

- چون حوصله خودکشی ندارم، زندگی می کنم.

- برای مردن باید یک عمر صبر کرد.

- به مرگ بیشتر از زندگی مدیونم.

- روی پل صراط پوست موز می اندازم.

- تا از عزراییل دستمزد نگیرم خودکشی نمی کنم.

- حاضرم مرگم را بین دوستانم سرشکن کنم.

- روحم هنگام صعود به آسمان جیب جسمم را زد.

- سنگ قبرم به چاپ دهم رسیده است.

- با هفت تیر متصدی آسانسور را مجبور کردم به آسمان هفتم برود.

- به اندازه ای به مرگ امیدوارم که هرگز دست به خودکشی نمی زنم.

- مرگ فرصت نداد بقیه آرزوهایم بر باد رود.

.

              مرحوم  " پرویز شاپور"   فعالیت مطبوعاتی اش را از نشریات محلی اهواز آغاز کرد پس از انتقالش به تهران با نشریه فکاهی توفیق وارد همکاری شد.او در ستون" فکاهیات نو" مطالبی می نوشت که نتیجه ی ادامه همان مطالب به چیزی که ما امروز با عنوان کاریکلماتور می شناسیم منتهی شد.برای نمونه، در شماره 65 ماهنامه توفیق در ستون فکاهیات نو با امضای" کامی" شاپور می نویسد:

- درست است که زمین گرد است ولی سابقه ندارد که تا به حال کسی با آن تیله بازی کرده باشد.

- آنقدر از خودم راضی ام که برای خودم رضایتنامه نوشتم.

.............................................

            در همین شماره در ستون دیگری با عنوان "دارالمجانین فکاهیات" شاپور لطیفه های کوتاهی با امضای مهدخت  می نویسد که چند نمونه از آن را آورده ام:

"کار از محکم کاری عیب نمی کند."

-  چرا توی پوستت چوب پنبه گذاشتی؟

-  برای اینکه سلولهایم نتونن بزنن به چاک

"نخوری زمین"

-  چرا داری عقبکی می ری؟

-  آخه ساعتم جلو رفته دارم می برمش عقب

"دیوانه ... دیوانه"

-  ساعت چنده؟

-  نمی دونم،ساعت ندارم.

- پس از روی چی می گی یه ساعت دارم در می زنم کسی نمی آد در رو باز کنه؟

...................................................................

        چند کاریکلماتور از پرویز شاپور:

-  سراب کاریکاتور آب است.

-  به نگاهم خوش آمدی.

- اگر مقصد کوی یار باشد،امکان دارد همسفر رقیب از کار در بیاید.

- سلام در ورودی گفتگو است.

- ساز شکسته را در دستگاه سکوت کوک می کنم.

- عمر آدم تنبل صرف شنیدن صدای پای این و آن می شود.

  - خواننده ناشی آلبوم عکس پر می کند.

.

ترافیک سنگین باعث زنده نگه داشتن یاد مشاهیر می شود.پیچ رادیو را که باز می کنیم:

- خیابان جلال آل احمد، از پل آزمایش تا پل مدیریت ترافیک سنگین است.

- اتوبان شهید همت ،در مسیر غرب به شرق از خروجی شهید دکتر چمران تا پل شهید عباسپور ترافیک سنگین است.

- ... .

پیشنهاد می کنیم به گوینده اخبار وضعیت ترافیک تا پیشینه و شرح حال موجزی از آن شخصیت بزرگ را برای آشنایی بیشتر مردم با آن شخصیت بعد از خواندن خبر قرائت کند.مثلا بگوید:

- خیابان جلال آل احمد، از پل آزمایش تا پل مدیریت ترافیک سنگین است.جلال آل احمد نویسنده و متفکر معاصر می باشد. از جمله آثار وی می توان مدیر مدرسه،غرب زدگی ،خسی در میقات و سنگی بر گوری را نام برد.

و در این صورت باید هر از مثلا شش ماه یا یک سال نام خیابانها را تغییر داد و نام شخصیت دیگری را بر روی آن نهاد تا حق مطلب برای همه بزرگان عادلانه ادا شود.

اشک خندید

                تو را دید

                        سر ذوق آمد.

.

  به خاطر غم از دست دادن وجدان

                                  مغازه تعطیل است.

.

 اگر هم بازی تو باشی ، بهترین بازی عشق است.

.

کاش می دانستم

       آبرویم را می بُرد کجا؟

.

بر پیکره ی زمان اصابت کرده

      تیری که تفنگ خواست مشقی باشد .

.

چشمان خود می گشایی

                 پر رنگتر می شود شب .

.

اندیشه ام ،دست بوس معلم است.

.

به دنبال سوراخ دعا می گردم.

.

کاش بیماریتان مسری بود

          "درد عشقی کشیده ای که مپرس"

.

خندیدم و گریه کردم

                   توآمدی و نماندی .

.

امروز عجيب من پريشانم

                انگار كه موهات سرايت كرده

.

جانباز شیمیایی شربت شهادت را با قطره چکان می نوشد.

.

آنقدر اوضاع پیچیده است که پیچ گوشتی سوت زنان به راه خود ادامه می دهد.

.

عاشق پرنده ای هستم که از روی نت آوار بخواند.

.

     کتاب"قلبم را با قلبت میزان می کنم" پرویز شاپور در نخستین دوره کتاب طنز برگزیده شد.این کتاب شامل بیشتر کاریکلماتور های پرویز شاپور می شود.کامیار شاپور که پسر شاپور و فروغ فرخزاد است برای دریافت جایزه به روی سن آمد.

        ناگفته نماند بعضی از آثار شاپور در این کتاب نیست که تعدادشان قابل ملاحظه است.برخی از آنها را در توفیق برخی را در گل آقا می توان یافت.در مقدمه یکی از کتابهای کاریکلماتور از شاپور می پرسند بهترین کاریکلماتورت به نظر خودت کدام است؟می گوید: "روی پل صراط پوست موز می اندازم.

از آنجا که در میان برگزیدگان نام بزرگان دیگری چون کیومرث صابری فومنی،عمران صلاحی،مهدی اخوان ثالث - که همگی رخ در نقاب خاک کشیده اند- به چشم می خورد. یکی از دوستان می گفت اسکان جشنواره احتمالا در بهشت زهرا خواهد بود.

آدم، پدرم به خواب اینسان می گفت:

                   "این راه که می روی به ترکستان است"

        این گفت و شنید اینچنین از فرزند:

           "از کوزه همان برون تراود که در اوست."

.

کسی که از روسپیان شهر حلالیت نطلبد به بهشت نمی رود.

                                                                                                                                               .

پرنده پرواز را مدیون شکار چی ناشی است.

.

برای سفر آخرت به دنبال همسفر می گردم.

.

از روی پل عابر پیاده عرض خیابان را به طول عمرم اضافه می کنم.

.

.

.

.

گلوله ی محافظه کار به همسر رئیس جمهور اصابت می کند.

.

گل وجود مسجد ،لبریز از عطر جوراب است.

.

*  رژیم به درد آدمهای چاق می خورد.

.